Y Barri

Cofeb Y Barri – Llyfrgell Y Barri

Gwynfor Evans - Cofeb Y BarriCafodd y penddelw hwn ei gynllunio gan John Meirion Morris o Lanuwchllyn ac fe’i dadorchuddiwyd yn swyddogol ar 28ain Chwefror 2010 gan yr Arglwydd Dafydd Elis Thomas yn Llyfrgell Y Barri. Y siaradwr gwadd oedd yr hanesydd, yr Athro Gareth Williams o Brifysgol Morgannwg, ac yn llywyddu ar y dydd oedd Dulyn Griffith, prifathro Ysgol Gymraeg Sant Baruc, Y Barri.

Mae’r penddelw efydd yn portreadu Gwynfor fel yr oedd yn ystod y 70au cynnar – ei gyfnod mwyaf llwyddiannus fel gwleidydd.

Cafodd y plinth ei wneud o dderi Cymreig gan Ray Smith o Sir Faesyfed, cyn brif saer coed Amgueddfa Werin Cymru.

Ysgrifennwyd y pennill gan Euryn Ogwen Williams, cyfarwyddwr rhaglenni cyntaf S4C:

“Asbri’r gwladgarwr a’i ysbryd
yw’n rhodd ni o’r Barri i’r byd.”

Cafodd y gwaith ei gomisiynu gan bwyllgor bychan o dan arweiniad Gwenno Huws, cyn-ddirprwy Ysgol Gymraeg Sant Baruc yn y dre.

Codwyd arian i’r gofeb mewn cyngerdd ar ymddeoliad Gwenno Huws ym mis Gorffennaf y llynedd gyda nifer o artistiaid Cymreig yn cymryd rhan ac yn rhoi eu gwasanaeth yn rhad ac am ddim. Roedd y rhain yn cynnwys Y Tebot Piws, Heather Jones, Sioned Mair, Grug, Elen Rhys a Brigyn a’r troellwr disgiau Aled Wyn Phillips.

Plac Cartref 1af Gwynfor

Cafodd plac ei osod ar gartref cyntaf Gwynfor Evans, sef Y Goedwig, Somerset Road, Y Barri ym mis Medi, 2010.

Ganwyd Gwynfor Evans yn 1912 yn 24 Somerset Road, Y Barri. Ei dad oedd Dan Evans, perchennog yr unig siop adrannol yn y dref, nes iddi gau ei drysau am y tro olaf yn 2006. Cafodd ei addysg yn Ysgol Gynradd Gladstone Road ac wedyn yn Barry County School.

Plac Gwynfor Y Barri   Plac Gwynfor Y Barri